.
เรื่องแปลกแต่จริง
ที่จังหวัดเชียงใหม่ หัวเมืองใหญ่อันดับ 2 ของประเทศสยาม ไม่มีระบบขนส่งมวลชนที่เป็นรูปธรรมจนถึงทุกวันนี้ ! นับถึงพฤษภาคม 2548 ระบบขนส่งหลักในเขตเทศบาลยครเชียงใหม่ มีเพียงรถสองแถวหรือรถสี่ล้อรับจ้างหรือที่เรียกติดปากกันว่า “รถแดง” เท่านั้นเอง รถแดงคืออะไร ? รถแดงคือรถกระบะดัดแปลงติดหลังคาตอนท้ายและจัดให้มีที่นั่ง 2 แถว ผ่านการตรวจสภาพบ้างไม่ผ่านบ้าง และ (ถูกอุปโลกน์ให้) เป็นสัญลักษณ์หนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่ (ที่คนเชียงใหม่จะไม่เสียใจเลย ถ้ามันหายไปจากโลกนี้ซะ ยิ่งเร็วยิ่งดี)
.
เพราะอะไร ?
รถ แดงคือการรวมระบบขนส่ง 2 แบบเข้าด้วยกัน คือปริมาณผู้โดยสารแบบรถประจำทาง กับเส้นทางไม่ประจำแบบรถแท็กซี่ ผลออกมาเป็นระบบขนส่งที่ไร้ประสิทธิภาพที่สุดอย่างหนึ่งของโลก, รถประจำทางถึงจะแน่นแต่คุณก็รู้เส้นทางที่แน่นอน, รถแท็กซี่ถึงจะแพงแต่คุณก็ได้รับความสะดวกสบายเป็นส่วนตัว, ส่วนรถแดง คุณก็ได้ข้อเสียของรถประจำทางและรถแท็กซี่รวมกันไงล่ะครับ สรุปว่ามันเป็นระบบขนส่งที่มีเอกลักษณ์สมควรอนุรักษ์ในยุคโลกาภิวัตน์อยู่ อีกหรือ ? (รถสามล้อถีบยังดูมีค่าควรอนุรักษ์กว่า)
.
ทุกครั้งที่มีข่าวการนำระบบขนส่งมวลชนเข้ามาใช้ในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่
สหกรณ์รถแดงจะต้องออกมาปักหลักประท้วงทุกครั้ง ด้วยข้ออ้างยอดฮิต 2 ประการคือ
1. ทับสัมปทานรถแดงและ 2. ทำให้ครอบครัวผู้ประกอบอาชีพขับรถแดงประสบความเดือดร้อน (คนขับรถแดงจำนวนมาก ไม่ได้มีภูมิลำเนาอยูในเขตจังหวัดเชียงใหม่เลยครับ)
.
ข้อสงสัยเรื่องที่ 1. เส้นทางรถประจำทางใหม่ ไปทับสัมปทานเส้นทางรถแดงเดิม
- คนเชียงใหม่ ถ้าได้เข้ามาอ่านบล็อกนี้ ช่วยบอกหน่อยครับ ว่าไอ้รถแดงที่วิ่งๆ อยู่น่ะ มันมีสายอะไรบ้าง ? วิ่งผ่านถนนเส้นไหนบ้าง ? ถ้าคุณขึ้นรถแดงที่ “อ้างว่า” มีเส้นทางประจำและมีป้ายติดไว้ว่าไป ม.ช. มีใครกล้าพูดว่า “มันวิ่งไปตามทางนี้ทุกครั้งชัวร์ๆ” บ้างครับ ? มันไม่วิ่งออกไปรับส่งผู้โดยสารนอกเส้นทางแน่นะครับ ? แน่นะ ? งั้นช่วยบอกเส้นทางที่มันวิ่งแบบ “ชัวร์ๆ” เป็นวิทยาทานให้หน่อยสิ
.
ข้อสงสัยเรื่องที่ 2. ผู้ประกอบการรถแดงเดือดร้อนจากการเข้ามาของระบบขนส่งอื่นๆ
- เดือดร้อนเพราะอะไร ? เพราะรถแดงมันเฮงซวยเสียจนถ้ามีระบบขนส่งชนิดอื่นเป็นทางเลือก ทุกคนพร้อมใจเลิกใช้รถแดงแน่ๆ ใช่ไหม ? สหกรณ์รถแดงเรียกร้องให้เห็นใจผู้ประกอบอาชีพรถแดง 2,700 คน แล้วสหกรณ์รถแดงเห็นใจสภาพการจราจรจากจำนวนนักเรียนนักศึกษาในเขตเทศบาลนคร เชียงใหม่ทั้งหมด 50,000 คน กับประชาชนที่เดินทางมาทำงานเช้า-เย็นร่วม 300,000 คนหรือไม่ ?
.
กรณีศึกษาคิวรถแดงในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- อดีต ปีแรกที่ ม.ช. มีรถไฟฟ้าให้บริการ พวกรถแดงก็เล่นตัดราคาค่าโดยสารจนรถไฟฟ้าเจ๊ง พอ ม.ช. รวมค่าบำรุงรถไฟฟ้าอยู่ในค่าเทอม (จ่ายเพียงครั้งเดียวตอนปี 1) เหมือนกับนักศึกษาได้ขึ้นรถไฟฟ้าฟรีอยู่กลายๆ รถแดงก็วิ่งเต้นจนกลายเป็นรถร่วมวิ่งบริการกับรถไฟไฟ้าจนได้ ด้วยเหตุผลสวยหรูว่า “รถไฟฟ้ามีไม่พอให้บริการ” แล้ววัตถุประสงค์แรกสุดในการนำเอารถไฟฟ้ามาใช้เพื่อลดมลพิษ ก็ถูกขว้างทิ้งลงถังขยะโดยสิ้นเชิง (เคยออกทีวีด้วยนะ) กลายเป็นรถแดงวิ่งปล่อยไอเสียครอบคลุมมหา’ลัยหนักยิ่งกว่าเก่าเสียอีก เฮ้อ
.
- ต้นปี 2548 ที่ผ่านมา ม.ช. เพิ่มรถไฟฟ้าบริการรับส่งนักศึกษาฟรี ระหว่างฝั่งสุเทพกับฝั่งส่วนดอก ระยะทางไม่เท่าไร แต่มีส่วนที่วิ่งผ่านถนนใหญ่อยู่ 1 กิโลเมตร (ถนนสุเทพ-แยกตลาดต้นพยอม) โดนรถแดงกดดันให้เลิกวิ่งด้วยเหตุผลเดิมๆ ว่า “ทับสัปทาน” เวรกรรม สัมปทานส้นteen๕’าเหวอะไรกันนักหนา รถไฟฟ้าไม่ได้วิ่งข้ามไปส่งคนที่ชุมชนอื่น หรือว่ามีชาวบ้านปลูกหมู่บ้านอยู่กลาง มช.? ทำอย่างกับรถแดงมันให้บริการดี มีวิ่งให้โบกอยู่เยอะนักเชียว คาดว่ารถไฟฟ้าที่เคยวิ่งไป campus แม่เหียะก็คงเลิกไปเพราะเหตุผลนี้
.
สรุป
ถ้าคุณคิดว่า รถแดงก็เหมือนกับรถแท็กซี่ที่คนขับก็จอดรับคนอื่นๆ อีก เพราะที่นั่งมันเหลือ ตามนโยบายประหยัดพลังงานของรัฐบาล ก็ขออนุโมทนาที่ท่านเป็นคนมองโลกในแง่ดี แต่มันคงไม่ใช่เหตุผลมัดมือชกไม่ให้มีระบบขนส่งชนิดอื่นเป็นทางเลือกให้ ประชาชนครับ เพราะถ้ารถแดงยังเอาแต่ใจตัวเองอย่างโน้นอย่างนี้จนประชาชนเหลืออดขึ้นมา ตีน 3,000 คู่ คงได้เจอดีกับตีน 300,000 คู่แน่ๆ ครับ